نکات تستی شیمی برای کنکورها
نقص نظریه آرنیوس این است که فقط درباره محلولهای آبی است و نقص هر دو نظریه آرنیوس و لوری این است که محدود به ترکیبات دارای هیدروژن می شوند.
1- اسیدهای قوی عبارتند از HClO4 , H2SO4 , HI , HBr , HCl , HClO3 , HNO3
اسیدهای ضعیف عبارتند از : HCN , H2CO3 , H2SO3 , CH3COOH , HF ,HNO2 , HClO , H2S , تمام کربوکسیلیک اسیدها و اسیدهای آلی (کربن دار)
. همچنین قدرت اسیدهای ضعیفتر به صورت زیر است.
HSO4- > H3PO4 > HF > HNO2 > H2CO3 > H2S > NH4+ > H2O > NH3 > H2
قدرت بازی به صورت زیر است.
H - > NH2 - > OH - > NH3 > HS - > HCO3 - > NO2 - > F - > H2PO4 - > SO4 2-
آمفوتر ها عبارتند از 1- فلزات سرب ، آلومینیوم ، روی ، قلع ، کروم . اکسید و هیدروکسید این فلزات نیز آمفوتر است.
2- آب 3- آمونیاک در معدود موارد آمونیاک می تواند اسید نیز بشود ولی در محلولهای آبی همواره باز است. 4- اغلی یونهای منفی حاصل از تفکیک اسیدهای چند پروتون دار مانند HS- ,H2PO4- , HCO3- 5- آمینو اسیدها
برای اسیدها و بازهای یک ظرفیتی ضعیف رابطه بین K و درجه تفکیک یونی به صورت زیر است. K= α2 M/1-α برای اسیدها یا بازهای بسیار ضعیف از آلفا در مخرج کسر می توان چشم پوشی کرد. یعنی اگر مقدار آلفا از 05/0 باشد می توان از آن در مخرج صرفنظر کرد.
Ka = Mα2 , [H3O+] =√KaM برای اسیدها و برای باز ها Kb= Mα2 , [OH-] = √KbM
چون ثابت تعادل فقط وایسته به دماست بنابراین آلفا و غلظت اسید رابطه عکس دارند.
اثر دما روی PH آب : هر چه دما زیاد شود PH , POH و KW کاهش می یابد.
هر مکاده ای که واکنش خود یونش را انجام دهد آمفوتر است. مانند آب و آمونیاک .
خاصیت اسیدی و قدرت اسیدی با هم تفاوت دارند . خاصیت اسیدی وابسته به غلظت یون هیدرونیوم است .. قدرت اسیدی وابسته به Ka است.
نمکهای Na2SO4 , K2SO4 خنثی هستند ولی نمکهای ZnSO4 , CuSO4 اسیدی هستند.
مقایسه آبکافت یونها : 1- هر چه باز ضعیفتر باشد کاتیون مربوط به آن راحتتر یون هیدروکسید جذب می کند. 2- هر چه بار منفی آنیون یک اسید بیشتر باشد (نسبت به آنیون دیگر اسید). 3- هر چه اسیدی ضعیفتر باشد آنیون مربوط به آن راحتتر H+ جذب می کند.
آنیون و کاتیون اسیدهای قوی و بازهای قوی آبکافت نمی شوند .
برای نمکهایی که از کاتیون باز ضعیف و آنیون اسید قوی ساخته شده اند الف- اگر Ka > Kb باشد نمک اسیدی ب- اگر Kb > Ka باشد نمک بازی ج- اگر Ka و Kb تقریباً برابر باشند نمک خنثی است.
کربوکسیلیک اسیدها
این دسته از ترکیبات دارای عامل کربوکسیل (COOH) می باشند. ان اسیدها جزء اسیدهای آلی به حساب می آیند و از جمله اسیدهای ضعیف به شمار می آیند. با افزایش تعداد کرین انحلالپذیری این ترکیبات در آب کاهش می یابد .این ترکیبات تا 4 کربن به خوبی در آب حل می شوند.
نامگذاری کربوکسیلیک اسیدها :
برای نام گذاری این ترکیبات از روش زیر استفاده می شود:
1- انتخاب طولانی ترین زنجیره هیدروکربنی که شامل عامل کربوکسیل باشد.
2- شماره گذاری کربنها از طرف کربن عامل کربوکسیل انجام می شود به طوری که کربن عامل کربوکسیل همیشه کربن شماره یک(1) است.
3- برای نوشتن نام این ترکیبات ابتدا شماره شاخه ها سپس نام شاخه ها ( به ترتیب الفبای انگلیسی) و در انتها نام آلکان طولانیترین زنجیره با پسوند ( وئیک اسید) آورده می شود. مانند : 3- فلوئورو 3و4- دی متیل ، اکتانوئیک اسید
دسته ای از ترکیبات آلی که دارای دو عامل کربوکسیل باشند (( دی کربوکسیلیک اسیدها )) نامیده می شوند. قدرت اسیدی این اسیدها از کربوکسیلیک اسیدهای هم کربن خود(با تعداد کربن مساوی) بیشتر است. در این ترکیبات ابتدا و انتهای زنجیره انتخابی عامل کربوکسیل است .برای شماره گذاری کربنها از کربن عامل کربوکسیلی شروع می شود که شماره کمتری به شاخه ها تعلق گیرد.
قدرت اسیدهای کربوکسیلیک:
1- این اسیدها جرء اسیدهای ضعیف به شمار می آیند.
2- با افزایش تعداد کربنها قدرت اسیدی کاهش می یابد.
3- هر عاملی که روی پایداری و میزان بار منفی باز مزدوج این اسیدها تأثیر بگذارد روی قدرت اسیدی این مواد تاثیر دارد.
4- شاخه های الکترون دهنده مانند شاخه های هیدروکربنی (متیل، اتیل و ...) به دلیل افزایش بار منفی باز مزدج حاصل از این اسیدها، باز مزدوج این اسیدها را ناپایدار می کند و باعث می شوند واکنش برگشت تفکیک این اسیدها بهتر انجام شود و باعث کاهش قدرت بازی این اسیدها می شود.
5- شاخه های الکترون گیرنده مانند هالوژنها ،اکسیژن و غیره به دلیل کاهش تراکم بار منفی باز مزدوج این اسیدها ، باز مزدوج این اسیدها را پایدار کرده باعث افزایش قدرت بازی می شوند.
6- هرچه الکترونگاتیوی هالوژن بیشتر و تعداد آنها بیشتر باشد قدرت اسیدی کربوکسیلیک اسیدها بیشتر است.
7- هر چه تعداد شاخه ها بیشتر و فاصله آنها تا عامل کربوکسیل نزدیکتر باشد اثر شاخه ها روی قدرت اسیدی(کاهش یا افزایش) بیشتر است.
این وبلاگ به منظور اطلاع رسانی و تعامل هرچه بیشتربا دانش آموزان عزیزم و دبیران محترم شیمی طراحی گردیده است .