تاثير ظروف مختلف در پخت غذا
استفاده از ظروف مختلف برای پخت و پز غذا، از اهمیت ویژه ای در تغذیه برخوردار است.چون برخی از ظروف با آزاد كردن یون ها و تركیبات مختلفی كه در جنس، رنگ و یا لعاب آنها به كار گرفته شده است، موجب ایجاد تاثیرات سوئی بر بدن می شوند. شاید در نظر اول، كیفیت و طعم غذا مورد توجه قرار گیرد ولی باید به خاطر داشت كیفیت ظرفی كه در آن غذا می خورید نیز به اندازه كیفیت مواد غذایی مورد مصرف، مهم است. به همین خاطر، كارشناسان از دیدگاه علمی، در مورد استفاده از ظروف با جنس های مختلف، نظر می دهند و گاه حتی درباره كاربرد بعضی از آنها، هشدار می دهند.
ضیاء الدین مظهری" ، رئیس انجمن تغذیه ایران، در مورد انواع ظروف و تاثیر آن بر
غذاهایی که در آنها طبخ می شود می گوید:
ظروف آلومینیومی: آزاد كردن یون آلومینیوم در غذا، سبب انتقال این یون ها به بدن
می شوند و در دراز مدت می تواند مشكلاتی برای بدن، از جمله كم خونی، ایجاد كند. ظروفی
كه در آشپزخانه عمدتا به آن "روحی" می گویند كه بعضا با "رویی" اشتباه می شود، عمدتا
از جنس آلومینیوم هستند.اگر ظرفی واقعا از جنس روی باشد، خروج یون های روی از ظرف
و ورود آن به غذا، باعث جبران كمبود روی در بدن می شود و برای ما مفید خواهد بود. ولی
یون های آلومینیوم این خاصیت را ندارد. بهتر است از ظروف آلومینیومی برای پخت
غذاهایی استفاده شود كه نیاز به مدت زمان پخت كمتری دارد. از سوی دیگر سبزیجات برگی
و غذاهای اسیدی یا نمكی اگر در ظرف آلومینیوم پخت شوند میزان زیادی آلومینیوم را به
خود جذب می كنند در نتیجه آلومینیوم بیشتری وارد بدن می شود كه مضر است.
ظروف لعابی یا سفالی: ظروف سفالی بدون لعاب برای نگهداری یا پخت غذا مورد استفاده قرار نمی گیرند، چون دارای خلل زیادی می باشند كه سبب نفوذ و باقی ماندن غذا در آنها می شود. اگر پایه رنگ هایی كه برای این ظروف به كار می رود، حاوی فلزات سنگین مثل سرب باشد، استفاده از آنها برای سلامتی مضر است و باعث كند ذهنی، افسردگی و بعضی مسمومیت های درازمدت دیگر می شود.
ظروف مسی: ظروف مسی از بهترین نوع ظروف پخت غذا محسوب می شوند، البته در صورتی كه قلع اندود شده باشند. اگر ظروف مسی به شكل مناسبی قلع اندود نشده باشند و یا از مواد حاوی سرب برای قلع اندود شدن، استفاده شده باشد، این عنصر می تواند پس از ورود به غذا، در دراز مدت سبب ایجاد مسمومیت شود. در صورتی كه ظروف مسی، قلع اندود نشده باشد، ورود یون مس به غذا در طولانی مدت، سبب تاثیر نامطلوبی بر احشاء و اندام داخلی بدن شده و ذخیره شدن آن در كبد به مرور به از كار افتادن این عضو، كمك می كند. به همین دلیل آن را با فلزی دیگر مثل قلع می پوشانند. بنابراین باید در هنگام شستشو احتیاط كرد كه این لایه از بین نرود یا خش بر ندارد. از سوی دیگر مواد اسیدی یا غذاهای ترش، سبب از بین رفتن لایه رویی ظروف مسی می شود بنابراین هر چند وقت یكبار، باید این ظروف، قلع اندود شود.
ظروف بلوری، پیركس و شیشه ای: ظروف شیشه ای و پیركس، جزو ظروف مناسب برای پخت غذا هستند، چون مواد اسیدی یا بازی، روی آنها تاثیری نمی گذارد و در اثر حرارت نیز یونی وارد غذا نمی شود.
ظرف های استیل: این ظروف از تركیب آهن و فلزات دیگر ساخته شده اند و در هنگام پخت، یونی وارد ماده غذایی نمی كنند! اما باید توجه داشت كه از نگهداری غذاهای اسیدی و نمكی برای مدت طولانی در ظروف استیل، خودداری شود.
ظروف پلاستیكی: این روزها استفاده از ظروف یكبار مصرف، متداول شده است. حتی بعضی خانواده ها برای پخش غذاهای نذری یا در مهیمانی های خود از این ظروف استفاده می كنند باید توجه داشت كه استفاده از ظروف یكبار مصرف شفاف و بی رنگ، برای نوشیدنی های داغ مثل قهوه و چای، اصلا مناسب نیست، چرا كه حرارت بالا، سبب آزاد شدن بعضی مواد آلی و تركیبات شیمیایی موجود در دیواره آنها و انتقال آن به نوشیدنی می شود و ورود این مواد و تركیبات به بدن عامل بروز بعضی از سرطان هاست. این ظروف توانایی نگهداری رنگ را هم ندارند بنابراین با ریختن غذا و نوشیدنی داغ درون این ظروف، لایه ای از رنگ داخل محتویات، حل و وارد بدن می شود كه سرطان زاست.
ظروف سنگی: ظروف سنگی جزو ظروف مناسب برای پخت غذا محسوب می شوند، هر چند این ظروف در حال حاضر چندان مورد استفاده قرار نمی گیرند. این ظروف از نظر بهداشتی سالمند و تغییر در غذا ایجاد نمی كنند.
این وبلاگ به منظور اطلاع رسانی و تعامل هرچه بیشتربا دانش آموزان عزیزم و دبیران محترم شیمی طراحی گردیده است .